Khi mùa xuân gõ cửa nước Nhật, băng tuyết tan dần cũng là lúc sự sống bừng tỉnh trên núi rừng và đồng nội. Từ mặt đất ẩm lạnh, những mầm non nhỏ bé vươn lên, mang theo sinh khí mới sau mùa đông dài khắc nghiệt. Và giữa khoảnh khắc giao mùa ấy, người Nhật mong chờ nhất chính là Sansai – những loại rau núi được xem như phước lành mà thiên nhiên ban tặng.

Sansai (山菜 – sơn thái) là tên gọi chung của các loại rau dại mọc tự nhiên ở vùng núi và đồng ruộng, khác với Yasai (野菜) – rau trồng do con người canh tác. Trên khắp Nhật Bản có khoảng 300 loại Sansai, nhưng mùa xuân luôn là thời điểm gắn liền với Sansai nhiều nhất trong tâm thức người Nhật, bởi đây là mùa thu hoạch phong phú nhất.

Ảnh: Sưu tầm

Sau mùa đông, những cây dại ngủ yên dưới lớp tuyết bắt đầu đâm chồi. Với nhiều loại Sansai, chỉ phần chồi non mới có thể ăn được vì khi trưởng thành, chúng sẽ trở nên cứng và đắng. Những nụ Fukinoto trồi lên khỏi mặt đất chính là dấu hiệu báo xuân quen thuộc nơi núi rừng Nhật Bản.

Hương vị mùa xuân hiện diện trong những món ăn mộc mạc như Fukinoto hay chồi Taranome phủ bột chiên tempura, dương xỉ Warabi luộc, hay măng trúc nướng. Sansai thường mang vị đắng nhẹ, đến mức người Nhật có câu tục ngữ:
「春の皿には苦味を盛れ」 – Mùa xuân nên bày vị đắng lên đĩa, như một lời khuyên sống thuận theo tự nhiên.

Theo khoa học hiện đại, vị đắng ấy đến từ các hợp chất alkaloid và polyphenol, giúp thúc đẩy trao đổi chất, thanh lọc cơ thể và chống oxy hóa. Khi mùa đông khiến cơ thể tích trữ nhiều năng lượng và chất thải, Sansai mùa xuân trở thành thực phẩm lý tưởng để “đánh thức” cơ thể từ bên trong.

Từ xa xưa, người Nhật đã có tục lên núi hái Sansai vào đầu xuân để cầu sức khỏe và hấp thụ sinh khí của thiên nhiên. Thời Heian, giới quý tộc cũng tổ chức dã ngoại, hái rau dại và thưởng thức giữa đồng nội – những khung cảnh từng xuất hiện trong thi ca cổ.

Ảnh: Sưu tầm

Trong đời sống truyền thống, Sansai là nguồn thực phẩm quan trọng của người dân vùng núi và nông thôn, thậm chí từng là món cứu đói trong thời khắc khó khăn. Chúng cũng xuất hiện trong các nghi lễ, tiêu biểu là Nanakusa Gayu – cháo 7 loại rau dại ăn vào ngày 7/1 để xua đuổi tà khí và cầu một năm khỏe mạnh.

Ngày nay, Sansai vẫn giữ vị trí đặc biệt trong văn hóa Nhật Bản bởi hương vị độc đáo và tinh thần “旬 – shun”, tức thưởng thức đúng mùa. Chúng gợi nhớ về quê hương, núi rừng và lối sống chậm rãi, đồng thời được ưa chuộng vì là thực phẩm tự nhiên, ít hóa chất.

Ảnh: Sưu tầm

Mỗi độ xuân về, Sansai được bày bán tại chợ nông sản, siêu thị và cả các tour du lịch trải nghiệm hái rau núi cũng dần phổ biến. Với nhiều người Nhật, việc tìm kiếm những chồi non ẩn mình giữa núi rừng giống như một cuộc săn kho báu – thú vui mang đậm tinh thần giao hòa với thiên nhiên.

------------------------------------------------------------

Để khám phá, tìm hiểu thêm về các khóa học  bên Nam Triều, bạn có thể tham khảo thông tin chi tiết  tại địa chỉ: Facebook: https://www.facebook.com/TiengNhatNamTrieu

Để được tư vấn và hỗ trợ thông tin khóa học: m.me/TiengNhatNamTrieu

Fanpage: Tiếng Nhật Nam Triều & Nam Triều Nihongo 

Hotline: 0987 852 668